Sekunda.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| sekunda (s) | |
| Nazwa | sekunda |
| Symbol | s |
| Układ | SI, CGS |
| Wymiar | [s] |
| Opisywane wielkości fizyczne | czas, okres, stała czasowa |
| Typowe symbole wielkości | t, T, τ |
| w jednostkach układu SI | podstawowa |
| w jednostkach układu CGS | podstawowa |
| Pochodzenie nazwy | łac. pars minuta secunda – druga mała część |
Sekunda (łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu, jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI, MKS, CGS – oznaczana s (bez kropki na końcu).
Jest to czas równy 9 192 631 770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F = 3 i F = 4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego 2S1/2 atomu cezu 133Cs (powyższa definicja odnosi się do atomu cezu w spoczynku w temperaturze 0 K)[1] . Definicja ta, obowiązująca od 1967 r., została ustalona przez XIII Generalną Konferencję Miar. Poprzednio sekundę definiowano jako 1/31 556 925,9747 część roku zwrotnikowego 1900 (XI Generalna Konferencja Miar z 1960 r.) lub 1/86400 część doby (do 1960 r.).
Termin sekunda pochodzi od łacińskiego wyrażenia pars minuta secunda (druga mała część).
Określenie sekunda jest stosowane także jako miara kąta i interwał muzyczny.
Spis treści |
edytuj Przedrostki SI
Wielokrotności i podwielokrotności sekundy (wyróżniono najczęściej używane):
| Wielokrotności | Podwielokrotności | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mnożnik | Nazwa | Symbol | Mnożnik | Nazwa | Symbol | |
| 100 | sekunda | s | ||||
| 101 | dekasekunda | das | 10–1 | decysekunda | ds | |
| 102 | hektosekunda | hs | 10–2 | centysekunda | cs | |
| 103 | kilosekunda | ks | 10–3 | milisekunda | ms | |
| 106 | megasekunda | Ms | 10–6 | mikrosekunda | µs | |
| 109 | gigasekunda | Gs | 10–9 | nanosekunda | ns | |
| 1012 | terasekunda | Ts | 10–12 | pikosekunda | ps | |
| 1015 | petasekunda | Ps | 10–15 | femtosekunda | fs | |
| 1018 | eksasekunda | Es | 10–18 | attosekunda | as | |
| 1021 | zettasekunda | Zs | 10–21 | zeptosekunda | zs | |
| 1024 | jottasekunda | Ys | 10–24 | joktosekunda | ys | |
W praktyce używa się tylko niektórych podwielokrotności jednostki, ponieważ wielokrotności jako mało naturalne zastępowane są innymi, choć nienależącymi do układu SI, ale za to łatwiejszymi do wyobrażenia, takimi jak minuta, godzina, doba, tydzień, miesiąc, rok itd. Jedna z wielokrotności SI – gigasekunda – mogłaby prowadzić do nieporozumień, ponieważ jej skrót jest identyczny z jednostką indukcji magnetycznej Gs układu CGS (podobnie: ps jako pikosekunda lub parsek).
edytuj Wielokrotności sekundy
1 hektosekunda to ok. 1 minuta i 40 sekund. 1 kilosekunda to ok. 17 minut. 10 kilosekund to ok. 2 godziny i 50 minut 100 kilosekund to ok. 1 dzień i 4 godziny. 1 megasekunda to ok. 11 dni i 13 godzin. 10 megasekund to ok. 3 miesiące i 25 dni. 100 megasekund to ok. 3 lata i 2 miesiące 1 gigasekunda to ok. 32 lata. 10 gigasekund to ok. 3 wieki. 100 gigasekund to ok. 3 tysiąclecia 1 terasekunda to ok. 32 tysiąclecia. 1 petasekunda to ok. 31689 tysiącleci.
Przypisy
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638)
|
|||||||||||||
